TULP Kunst

« Terug



Mural artist Judith de Leeuw verovert de wereld

Als ze de kunst had bezeten om in de klas stil te zitten, de regels te volgen en beter op te letten, had ze misschien wel dokter of psycholoog willen worden. Maar dat talent had ze naar eigen zeggen niet. Wel voor kunst. Onnoemelijk veel zelfs. Als kersverse crypto-miljonair timmert ze met JDL Street Art waanzinnig aan de weg. Een open gesprek met street artist Judith de Leeuw over haar weg naar het licht.

TEKST // JUDITH TRUIJENS • BEELD // JDL STREET ART

“Het heeft toch meer voeten in de aarde dan ik dacht, hoor, zo’n droom”, zegt Judith lachend, als we haar spreken. Ze is bezig met de opzet voor een werk op de Noordpool. En in de Amazone. In elk geval ergens waar ze aandacht kan vragen voor de milieuproblematiek. Ze was alleen even ‘vergeten’ dat je in de Amazone bijvoorbeeld bitter weinig hoge gebouwen hebt. En dat je op de bomen niet zo maar verf kunt smeren. “Het is een uitdaging om verf te vinden, die helemaal uit natuurlijke materialen bestaat. Normaal gebruik ik al airlite, een CO2-compenserende verf die luchtvervuiling tegengaat, uitstoot opvangt en omzet in zoutmoleculen. Ik ben al tijden aan het puzzelen en moet op basis van trial and error mijn ‘eureka-moment’ vinden. Maar dat mijn dromen uitkomen, staat vast.”

Cadeau aan de wereld

Dromen, dat deed Judith tot een paar jaar geleden nog niet veel. Al op jonge leeftijd werd ze geconfronteerd met huiselijke problemen. Dat zorgde er onder meer voor dat ze PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis) ontwikkelde en veel in jeugd­instellingen verbleef. “Ik besef dat ik door mijn mentale staat veel zorg van de wereld heb gevraagd”, vertelt ze. “Eigenlijk maakte ik geen deel uit van die wereld. Het was al lastig genoeg om dagelijkse activiteiten uit te voeren. Ik had moeite met basale dingen als eten en slapen. Daar had ik de hulp van anderen voor nodig. Ik was eigenlijk alleen maar met mezelf bezig, ik had totaal geen oog voor de behoeften van anderen. Toen ik na een jarenlange periode van intensieve therapie beter werd, ging er een soort blinddoek af. Ik zag in hoe vet het was dat zo veel vrienden mij hadden geholpen door urenlang met me te praten, hoe iedereen er voor mij was, mij probeerde te helpen en zich zorgen om me maakte. En uiteindelijk zag ik ook hoe mooi en goed de wereld is. Dat cadeau wilde ik teruggeven aan de wereld, in mijn enige vorm: mijn kunst.”


Knijpen in de arm

“Het besef dat ik anderen gelukkig kan maken en kan inspireren met mijn werk vind ik geweldig. Ontroerend zelfs”, vervolgt Judith. “Ik moet mezelf soms in mijn arm knijpen om me te realiseren dat dit écht met me gebeurt, dat ik niet in The Matrix zit of zo. Inmiddels kan ik heel goed luisteren en krijg ik inspiratie van de verhalen van anderen. Die zijn heel divers, van een vrouw met borstkanker tot iemand die in een sociale huurwoning woont, waar de schimmel op de muren staat. Die persoonlijke verhalen combineer ik met de kennis die ik uit docu’s en het nieuws haal. De straat is mijn canvas, inmiddels wereldwijd, in 41 landen. Wat me opvalt, zeker nu ik veel vaker in het buitenland ben, is hoe weinig we in Nederland eigenlijk met elkaar praten. En dan bedoel ik écht praten, niet alleen maar zenden en over elkaar lullen. Naar elkaar luisteren, je inleven in elkaar, jezelf uiten en je openstellen; alles helpt om de wereld in al haar perspectief en schoonheid te zien. Mijn wens is dat mijn werk dát veroorzaakt: een goed gesprek.”

Maatschappijkritisch

In haar werk laat Judith zich ook maatschappijkritisch uit, over klassenongelijkheid bijvoorbeeld. “Ik heb een behoorlijke tijd in de Bijlmer gewoond en vond het daar fantastisch. Het is ontzettend fijn dat er nu plannen worden gemaakt om Amsterdam-Zuidoost verder te ontwikkelen, het is daar tenslotte óók Amsterdam. Maar het is natuurlijk ook een social prison; duister en guur. Als je daar vandaan komt, heb je over het algemeen minder kansen in het leven. En dat stoort me. Dus ik hoop heel erg dat ze bij de ontwikkelingen naar iedereen kijken, en dat de wijk betaalbaar blijft.”

Wirwar van papieren

Sociale ongelijkheid, de kloof tussen arm en rijk, het zijn belangrijke thema’s in Judiths werk. “Ik weet uit eigen ervaring – ik was zelf een tijdje dakloos – dat je ontworstelen aan vastgeroeste overtuigingen van jezelf en anderen niet gemakkelijk is. Dat er nu in JDL Street Art zo veel geld geïnvesteerd is, maakt het mogelijk om werk te maken van de aandacht voor die thema’s. In mijn werk ‘Diversity in bureaucracy’, op het Amsterdamse Leidseplein, waarin een Surinaamse ballerina danst in een wirwar van papieren, vraag ik bijvoorbeeld aandacht voor het ingewikkelde papierwerk, dat bij het aanvragen van subsidies komt kijken. En voor het feit dat er in Nederland zo weinig danseressen van kleur zijn.”


Wakker schudden

Met haar werk in Manhattan/New York City vraagt Judith aandacht voor de wereldwijde kinderhandel. Ook geeft dat werk het contrast tussen onschuld en kapitalisme weer. “Geen gemakkelijke plaatjes, I know, maar wat mij betreft broodnodig. Dat ik nu mijn eigen dromen en die van anderen met mijn kunst kan financieren, is te gek. Maar ik ben er vooral trots op dat ik mensen wakker schud en ze met elkaar laat praten. Ben ik against all odds toch een soort psycholoog geworden!”

Op naar de Noordpool

Judith de Leeuw (Amsterdam, 1995) maakt als internationaal straatartiest metershoge muurschilderingen in onder meer Amsterdam, Kosovo, Parijs, New York en Kuala Lumpur. Daarbij staan maatschappijkritische thema’s centraal, zoals etnisch profileren bij de Belastingdienst en in de jeugdzorg. Ze ontving voor haar werk diverse prijzen en spreekt in juni 2022 op The Next Web-conferentie over haar missie. Misschien ook een onderwerp voor een TedTalk? Ze verkocht vier werken voor 2,9 miljoen in cryptocurrency aan Idoneus, doneert een groot deel van dat geld aan charity en kan daardoor ook aan haar grote dromen werken: een kunstwerk in het Amazonegebied en op de Noordpool.